آجيل و خشكبار معمولا به ميوه‌هاي دانه‌اي شكلي گفته مي‌شود كه روي درخت‌هاي شكوفه‌اي يا بوته‌اي مستقيم رشد مي‌كنند و به صورت خام يا بو داده و خشك مصرف مي‌شوند. محققان به اين نتيجه رسيده‌اند كه آجيل‌ها داراي خواص بيشماري هستند. آنها چربي‌هاي اشباع شده گياهي دارند و با پايين‌ آوردن كلسترول خون از بروز حملات قلبي و ابتلا به ديابت جلوگيري مي‌كنند.

بيشتر آنها داراي پروتئين و موادمعدني هستند و به اين ترتيب باعث سلامت رگ‌هاي خوني و كاهش فشارخون مي‌شوند و جلوي بسياري از بيماري‌ها از جمله سرطان را مي گيرند؛ اما همين تنقلات مقوي ممكن است آلوده به ميكروارگانيسم‌هايي باشند كه تحت شرايط مختلف محيطي و بر اثر رعايت نكردن نكات بهداشتي در موقع كاشت، برداشت و بسته‌بندي محصولات خشكباري ايجاد شده و تاثير منفي بر سلامت افراد داشته باشند كه از مهم‌ترين آنها سرطان كبد است.

آجيل‌هاي خطرناك‌

آنچه دانه‌هاي مقوي و مفيد خشكبار را مولد بيماري‌هاي خطرناك مي‌كند مربوط به قارچي به نام اسپيروژيلوس است كه در دامنه وسيعي از مواد و شرايط آب و هوايي مختلف مانند بقاياي گياهي، ميوه، برگ، گل آذين و كودهاي حيواني زندگي مي‌كند و بقا مي‌يابد. سموم توليد شده به‌وسيله اين قارچ ها افلاتوكسين نام دارد كه در مقايسه با ديگر سموم قارچي به علت اثرات سرطان‌زايي و ايجاد مسموميت حاد اهميت بيشتري دارد.

اين قارچ‌ها كه روي انواع مواد خوراكي، از جمله فرآورده‌هاي گوشتي، شير، ادويه‌جات، مغز بادام، پسته و انجير رشد مي‌كنند، مي‌توانند بيماري افلاتوكسيكوزيس را در انسان و حيوانات اهلي ايجاد كنند. اين سم از طريق موادغذايي آلوده به بدن انسان يا دام وارد و در بدن انسان و شيردام به نوع ديگري تبديل مي‌شود كه بسيار خطرناك است و مي‌تواند مصرف‌كننده بعدي را تحت تاثير قرار دهد.

برخي اثرات افلاتوكسين‌ها مانند جهش ژني و سرطان كبد در زمان طولاني آشكار مي‌شوند؛ اما گاهي اين عوارض در زمان‌هاي كوتاه‌تر و بسته به ميزان غلظت افلاتوكسين در بدن متظاهر مي‌شوند. فاكتورهاي لازم براي رشد اين قارچ و توليد سم افلاتوكسين در ميان محصولات كشاورزي، بويژه خشكبار به دليل شرايط نگهداري موادغذايي در انبار از نظر ميزان درجه حرارت و رطوبت در مقايسه با ديگر محصولات بيشتر است.

سمپاشي و برداشت بموقع محصول، خشك كردن سريع، از ميان بردن زايدات مزارع و رعايت نكات بهداشتي در طول بسته‌بندي و استفاده از دستگاه‌هاي مجهز و كنترل و نظارت دقيق مراكز تهيه خشكبار از عواملي هستند كه مي‌توانند از توليد سم افلاتوكسين جلوگيري كنند. اين مساله بويژه در كشور ايران كه تهيه و بسته‌بندي خشكبار بيشتر به صورت سنتي انجام مي‌شود، از اهميت بيشتري برخوردار است.

شناسايي آجيل سالم از ناسالم‌